KHOÁNG VI LƯỢNG VÀ ĐỘ pH, ĐƠN GIẢN NHƯNG QUAN TRỌNG VỚI SỨC KHỎE

Tiến sĩ, Bác sĩ Chris Meletis, Bác sĩ Y Khoa Tự Nhiên – Naturopathic Doctor – N.D.

Cơ thể con người chứa một lượng lớn các phản ứng hoá học nối tiếp. Phần lớn các quá trình này xảy ra bên trong tế bào,

các nhóm nhỏ bên trong cơ thể. Cũng giống như các nhà máy, cơ thể sẽ sản xuất chất thải khá độc hại nếu không được sắp đặt và xử lý đúng cách. Phần lớn độc tố trong các tế bào tìm đường đi vào máu, chúng sẽ thay đổi môi trường của máu một cách tiêu cực nếu không được chuyến hoá nhanh chóng. Một trong những độc tố thuộc tế bào đó chính là hydro ion. Những ion này có nhiệm vụ thay đổi môi trường máu bằng cách làm máu có nhiều hoặc ít axit, có thể gây ra bất lợi đến các quy trình khác của cơ thể.

Trong khoa học của hoá học, mức độ axit hoặc độ kiềm của một chất được thể hiện bằng các giá trị pH. Hệ thống pH, hoặc tiềm năng của hydro, được đo theo thang từ 0 đến 14. Điểm để biết một chất có thuộc axit hay có tính kiềm được đo ở mức số 7. Độ tăng của axit được hiển thị bởi bất kỳ số nào dưới 7, độ tăng của kiềm được hiển thị trên mức 7. Do đó, độ axit tối đa được đo ở mức 0, độ kiềm tối đa được đo ở mức 14. Ngoài ra, mỗi đơn vị trên bảng đo có nguồn gốc từ Logarithmic (log; đo bằng lô-ga), có một thừa số của 10 giữa mỗi chữ số. Vì vậy, pH 2 thì gấp 10 lần độ pH 3, và độ pH 1 thì cao gấp 100 lần so với độ pH 3.

Độ pH của máu được duy trì chặt chẽ giữa mức 7.45 và 7.35. Cụ thể hơn, máu trong hệ thống động mạch nằm gần mức 7.45 trong khi máu trong tĩnh mạch nằm ở gần mức 7.35 do máu trong tĩnh mạch có tính axit cao hơn vì một lượng lớn hydro ion được sản xuất gián tiếp từ carbon dioxide giải phóng khỏi các mô. Dấu trung lập hoá học đối với máu là pH 7.4, có độ kiềm hơn độ chuẩn trung bình (độ trung bình là 7.0). Quá trình tử vong có thể xảy ra nhanh hơn nếu độ pH nằm ngoài khoảng 6.8 đến 8.0 trong hơn một vài giây, vì độ pH máu ngoài phạm vi này không tương thích với sự sống. Thực tế này làm chuyển hướng tầm quan trọng của việc điều chỉnh hàm lượng hydro ion trong cơ thể.

Quy định độ pH còn được gọi là sự cân bằng acid – bazơ. Cơ thể liên tục làm việc để duy trì sự cân bằng giữa quá nhiều hợp chất axit và hợp chất kiềm, hoặc các hợp chất cơ bản. Cơ thể thường duy trì cân bằng axit-bazơ với một chút khó khăn. Phổi và thận là hai cơ quan chính mà cơ thể điều chỉnh những nhu cầu của axit và bazơ. Khi chúng ta không có đủ nguyên liệu cho cơ thể để hoàn thành nhiệm vụ, chúng ta phải đối mặt với vấn đề cân bằng axit-bazơ. Ngay cả những thay đổi nhỏ trong quá trình cân bằng axit – bazơ cũng có thể tác động lên những chức năng bình thường của tế bào trong cơ thể. Ví dụ, một trong những biểu hiện chính của sự nhiễm axit là một tác động trầm cảm lên hệ thần kinh trung ương. Điều này có thể dẫn đến mất phương hướng và nghiêm trọng hơn là hôn mê. Ngược lại, một người có lượng kiềm trong máu nhiều sẽ trải nghiệm sự quá khích của hệ thần kinh như là lo lắng, ngứa ran, co thắt và co giật cơ. Khi vấn đề này không được giải quyết kịp thời có thể gây chuột rút một cách nghiêm trọng và co giật.

Chất dinh dưỡng quan trọng nhất cho cơ thể chúng ta trong việc duy trì cân bằng axit – bazơ là các loại khoáng chất nhất định như là natri, kali, clorua, và bicarbonate (sự kết hợp của các phân tử hydro, carbon và oxy) sẽ chịu trách nhiệm cân bằng một cách chính xác. Các bác sĩ thường xuyên phân tích tỷ lệ của các yếu tố này để xác định nồng độ axit – bazơ của một người. Bằng cách điều chỉnh vi cấp lượng tương đối của các phân tử này trong máu, rất nhiều học viên của viện y học tự nhiên có thể làm việc để cải thiện sự cân bằng chung của bệnh nhân với môi trường. Lượng natri, kali, clorua và bicarbonate có thể được so sánh theo phương pháp toán học để đạt được sự nhất trí chung về cách cơ thể xử lý hydro, một độc tố. Như đã nêu trên, sự tích tụ hydro có thể dẫn đến sự mất cân bằng axit – bazơ. Nếu bác sĩ tìm thấy tỷ lệ không bình thường giữa các phân tử khác nhau, bệnh nhân có thể bị nghi ngờ có bất thường trong việc sản xuất và thải hydro. Các nhà thực hành y học tự nhiên sẽ đưa ra một biện pháp điều trị nhằm điều chỉnh sự mất cân bằng này bằng cách can thiệp với chiến lược sử dụng các khoáng chất có thể hấp thụ và khoáng vi lượng để xây dựng lại một hệ cân bằng mạnh khoẻ.

Phân tích sự cân bằng axit – bazơ và nồng độ các khoáng chất trong máu đã cung cấp cho các người thực hành y học tự nhiên một phương pháp mà cơ thể dùng để duy trì nội môi. Bằng cách cung cấp cho cơ thể các chất nhỏ hơn và ít được biết hơn tìm được trong tự nhiên, các bác sĩ sẽ có những gợi ý về việc cơ thể đã phản ứng thế nào với việc sản xuất chất độc hại bên trong và những ảnh hưởng bên ngoài đối với sức khoẻ của nó. Ngoài ra, bằng cách ngăn chặn sự biến động cân bằng axit – bazơ một cách quá mức, cơ thể sẽ thích nghi và có khả năng chữa lành từ những căn bệnh kinh niên. Tóm lại, để duy trì hoạt động phức tap của hệ thống pH trong cơ thể, đòi hỏi chúng ta phải cung cấp khoáng chất và khoáng vi lượng để giữ sự cân bằng tối ưu và lành mạnh.

Tài liệu tham khảo:

1. Sherwood. L. Human Physiology From Cells to Systems, 3rd Edition. 1997

2. J Hooper, WJ Marshall, AL Miller. Log-jam in acid-base education and investigation: why make it so difficult? Annals of Clinical Biochemistry 1998 35: 85-93.

3. Schlichtig R, Grogono AW, Severinghaus JW: Current status of acid-base quantitation in Physiology and Medicine. Anesthesiology Clinics of North America, March.16:211-233. 1998

4. Schlichtig R, Grogono AW, Severinghaus JW: Human PaCO2 and Standard Base Excess Compensation for Acid-Base Imbalance. Critical Care Medicine. 26:1173-1179. 1998.

5. Grogono AW, Byles PH, Hawke W: An in-vivo representation of acid-base balance. Lancet, ii:499, 1976.